Kwaliteit, transparantie en kosten zijn drie onderwerpen die de berichtgeving over de Nederlandse zorgsector domineren. Zorgorganisaties willen weten hoe ze er voor staan. En, ze zijn op zoek naar informatie om de geboden zorg en de bedrijfsvoering te verbeteren. Daarnaast vragen overheden, inspecties, zorgverzekeraars en patiënten steeds meer openheid en informatie. Om het gewenste overzicht en inzicht te verkrijgen, neemt de interesse in business intelligence (BI) toe. PinkRoccade Healthcare signaleert 11 trends in business intelligence voor gezondheidszorgorganisaties.
1. Ontstaan van Business Intelligence Competence Centers
De afhankelijkheid van goede informatie neemt toe. In een BI Competence Center (BICC) worden alle competenties die nodig zijn voor prioriteren, ontwerpen, bouwen, onderhouden en beheren van BI bij elkaar gebracht. Het is een cross-functioneel team, eventueel als een aparte afdeling. Dit team vormt een brug tussen IT en zorgmanagement. Met behulp van een BICC is het mogelijk om de informatiestromen te professionaliseren en te voldoen aan de vraag naar informatie.
2. Agile BI Processen
De ontwikkeling van BI verloopt vaak via de ‘watervalmethode’: een sequentiële aanpak met fasen als opstellen van business eisen, functioneel- en technisch ontwerp, bouw, testen, integratie, beheer en onderhoud. Dit is een langdurig ontwikkelproces met kans op veel fouten. Door de overdrachtsmomenten tussen de diverse fasen ontstaan er bijvoorbeeld veel interpretatieverschillen tussen medewerkers. Door de lange doorlooptijd van het ontwikkeltraject zijn de wensen van het management meestal veranderd wanneer de oplossing beschikbaar komt.
De watervalmethode is uit en ‘scrum’ is in! Scrum is een methode waarbij multidisciplinaire teams samen in korte sprints (iteraties) aan een werkende BI oplossing werken. Bij de watervalmethode heeft iedere fase specialisten. Bij scrum worden de experts uit de verschillende fasen bij elkaar in één team gezet en worden grote blokken werkzaamheden in deelstukjes geknipt die op korte termijn “agile” te realiseren zijn. Door het kort cyclische werken is de manager intensiever betrokken bij de ontwikkeling en kan er tijdig bijgestuurd worden op veranderende wensen.
3. Self-service Business Intelligence
De derde trend in BI is Self Service BI (SSBI). Vaak wil men direct antwoorden op bepaalde vragen en voldoen “statische” rapportageomgevingen niet snel genoeg in deze behoefte. Bedenk dat een groot gedeelte van de vragen eenmalig of enkele keren worden gesteld. Investeren in de bouw van rapportages is dan eigenlijk zonde.
Leveranciers als Cognos, Microsoft en QlikTech reageren daarop, respectievelijk met Business Insight, PowerPivot en QlikView. Dit zijn zeer aantrekkelijke en krachtige producten, waarbij het voor managers mogelijk is, met weinig tot geen ondersteuning van BI-specialisten, zelf hun informatie te genereren. Hierdoor wordt sneller ingesprongen op veranderingen. De afstand tussen informatie-vraag en informatie-antwoord wordt daarmee een stuk kleiner.
4. Business Intelligence gaat upstream
BI heeft de afgelopen jaren bijgedragen aan de ontsnapping uit de data gedreven informatievoorziening. Datakwaliteit, database modelleren en extracties zijn van origine inherent aan informatievoorziening maar blijven bestaan. Nieuwe business intelligence tooling maakt het makkelijker om deze “BI onderkant” in te regelen. De focus komt daarom ook meer op de juiste plek te liggen, namelijk “de informatie”. Data is zilver, maar informatie is goud.
Informatie is niet alleen hot in de zorg, maar overal ter wereld. De missie van Google om alle informatie wereldwijd toegankelijk en bruikbaar te maken is daarbij een goed voorbeeld. Maar we zien ook dat BI steeds meer analytisch of ‘intelligent' ingezet wordt. Dat kan bijvoorbeeld via patroonherkenning, trendweergave of scenarioanalyses. Informatie omzetten in inzicht neemt daarom een grote vlucht in de zorg.
5. Informatie-integratie
Integratie van informatie is altijd een competentie geweest in BI. Nu zorgorganisaties veel meer in processen zijn gaan denken is vaker informatie uit de verschillende onderliggende systemen nodig. Voorheen was de informatie redelijk afgebakend naar financieel, personeel en productie. Uit de afzonderlijke systemen levert dat weinig stuurinformatie. Het wordt bijvoorbeeld interessant als de productiestijging geanalyseerd kan worden door daar de personele inzet tegen af te zetten.
Van informatie-integratie bestaan de volgende vormen:
- (On)gestructureerde informatie: Veel zorgorganisaties beschikken over semi- of ongestructureerde informatie. Denk hierbij aan het patiëntdossier, MRI afbeeldingen, leverancierscontracten etc. Met behulp van BI tools wordt deze informatie in toenemende mate geïntegreerd met gestructureerde informatie.
- Domein integratie: Integratie van informatie uit verschillende systemen. Hierbij kan bijvoorbeeld gedacht worden aan het integreren van gegevens uit een personeelssysteem met gegevens uit het EPD. Zo kunnen bijvoorbeeld verpleegafdelingen met elkaar vergeleken worden qua productiviteit: wat is de gemiddelde FTE inzet per verpleegdag. De trend om gegevens uit het EPD te integreren met informatie uit ERP systemen neemt snel en verder toe.
- Fusies en samenwerkingsverbanden: Binnen de zorg zijn fusies en samenwerkingsverbanden, zowel horizontaal als verticaal, geen uitzondering. Bestuurders, managers en zorgverleners hebben steeds meer de behoefte om informatie uit de verschillende bedrijfsonderdelen met elkaar te verbinden en te integreren.
6. Competitieve intelligence
Volgens Michael Porter moeten met name ziekenhuizen zich specialiseren en onderscheiden om waarde te creëren. Het inzichtelijk maken van prestaties van concurrenten is een belangrijke succesfactor van BI. De huidige BI oplossingen zijn vaak intern gericht op transactiesystemen. De nieuwe BI-oplossingen richten zich steeds meer ‘naar buiten’.
Vergelijkingsmateriaal als kiesbeter.nl, independer.nl en de AD top100 zijn maar enkele voorbeelden van ‘lijstjes’ waar zorgorganisaties met elkaar vergeleken worden. Jaarverslagen van zorgorganisaties, resultaten op zichtbare zorg en IGZ indicatoren zijn vanaf het internet te downloaden. Benchmarking tussen zorgorganisaties is steeds meer een feit. Zorgorganisaties vergelijken graag hun relatieve positie met die van concullega's.
7. Mobile Intelligence
Het gebruik van BI-functionaliteit via mobiele apparaten stijgt in 2013 naar 33%. Dit blijkt uit een Gartner onderzoek naar aanleiding van de groei van het gebruik van mobiele apparaten en de opkomst van mobiele software voor statistiek en analyse. Uit onderzoek blijkt daarnaast dat de zorg behoort tot de drie grootste sectoren die de iPad gebruiken.
Een voorbeeld van een organisatie die iPads gebruikt is Ariëns Zorgpalet. Bij een succesvolle pilot met iPads worden in 2011 100 iPads ingezet om de medewerker een mobiele werkplek te bieden. Hierop wordt het ECD van PinkRoccade Healthcare, Caress Zorgdossier volledig draadloos en via touch aangeboden. (http://www.pinkroccade-healthcare.nl/Themas/iPad-in-point-of-care.aspx ). Deze trend zet zich naar verwachting ook door naar BI.
Steeds meer BI-tooling wordt geschikt voor mobiele apparaten. iPad, iPhone en Android-devices worden steeds vaker ingezet om informatie te verkrijgen. Zorgorganisaties willen steeds vaker sturen op basis van actuele gegevens. Niet alleen voor directie en management, maar ook voor de werkvloer. Sneller reageren door medewerkers op actuele informatie leidt tot betere resultaten.
8. BI in the cloud
Business Intelligence met behulp van cloud computing is het via het internet op aanvraag beschikbaar stellen van informatie. Concepten in de ICT branche die eindigen met “as-a-service” bedoelen vaak hetzelfde. Datawarehouse as-a-service (DWAAS) is hiervan een mooi voorbeeld.
Steeds meer organisaties willen de zorg voor hun ICT-toepassingen uitbesteden aan gekwalificeerde partners. In geval van cloud computing staat de BI tooling en de daarbij behorende content niet op computer van de gebruiker. Deze technologie kan goed gebruikt worden om data te integreren. Via een centraal datawarehouse wordt alle informatie, van bijvoorbeeld een fusie tussen diverse zorgorganisaties, geïntegreerd en opgeslagen. Middels een webbrowser kunnen gebruikers (stuur) informatie vervolgens ten allen tijde opvragen vanuit alle denkbare locaties.
9. Presteren met Business Intelligence
Prestatiebekostiging in de zorg wordt steeds verder doorgezet. Daar waar zorgorganisaties zich in het verleden richtten op het sturen op FB parameters, kosten en FTE is die diversiteit aan stuurindicatoren geëxplodeerd als gevolg van de behoefte aan inzicht in de kwaliteit van de zorg. Zo kent de ZiZo 2011 set 5400 vragen ( inclusief verificatievragen en tekst indicatoren).
Daarmee zijn we er nog niet. Door de deregulering van de zorg en kortingen in de financiering is de behoefte van bestuurders en managers om grip te krijgen op hun eigen zorgorganisaties steeds groter geworden. De vraag om met behulp van indicatoren inzicht te verkrijgen in processen om deze te verbeteren is groeiende. Daarbij worden er in steeds grotere mate indicatoren geformuleerd om de lange termijn strategie te monitoren. Het onderwerp performance management sluit hier goed bij aan.
10. User experience
“If Disney ran your hospital” is de titel van het inspirerende boek van Fred Lee waarin hij ingaat op de beleving van patiënten in de zorgsector. Het belevingsgericht denken treft niet alleen de patiëntenzorg. In de westerse landen is een trend gaande waarbij consumenten steeds meer geïnteresseerd raken in de ervaring met producten en diensten.
Deze ontwikkeling heeft ook invloed op het gebruik van informatie en de aandacht voor de User Interface Design is daarmee ook groeiende. Hierdoor wordt de acceptatie van BI-oplossingen bij gebruikers vergroot. De BI oplossing moet makkelijk te leren zijn, makkelijk zijn in gebruik, informatie moet overzichtelijk gepresenteerd en gevisualiseerd kunnen worden en het moet gemakkelijk zijn om door de informatie te navigeren. Daarmee doen de woorden “informatie-cockpit” of beter nog “informatieconsole” hun entree in de IT.
11. Sociale media
Sociale media als Twitter, LinkedIn en Facebook hebben de manier waarop mensen met elkaar in verbinding staan revolutionair veranderd. Sociale media zijn online platformen waar gebruikers , vaak in dialoog, informatie met elkaar delen. In vaktermen heet dit User Generated Content.
Het effectief delen van informatie binnen een zorgorganisatie vergroot het inzicht bij medewerkers en zorgt ervoor dat men sneller besluiten neemt. Sociale media functionaliteit worden daarom in steeds grotere mate opgenomen in BI tools. Rapportages kunnen hierdoor bijvoorbeeld nog makkelijker gepubliceerd worden en op dusdanige wijze dat geïnteresseerden in een organisatie ook eenvoudig op- en aanmerkingen kunnen plaatsen bij andermans rapportages en analyses. Hierdoor verloopt het besluitvormingsproces sneller, transparanter en kan men ook leren van elkaars besluiten.
Auteurs
Hans ter Brake, Directeur Marketing en Strategie
Ivo Cerfontaine MSc, senior productmanager TWIN/BI Ziekenhuizen
Gerjan Prins MSc, productmanager TWIN/BI GGZ
David Fremeijer MSc, productmanager TWIN/BI Care
Gebruikte bronnen