Thema's
BI: voer voor leerprocessen
De recessie van afgelopen maanden is weer een bewijs dat organisaties flexibel in moeten kunnen spelen op veranderingen in de markt. Organisaties die alleen beschikken over informatie die terugkijkt naar het verleden, lopen het risico verrast te worden door bepaalde ontwikkelingen.
Deze organisaties hebben een hogere adoptiesnelheid nodig dan organisaties die wél beschikken over voorspellende informatie en al plannen hebben gemaakt op basis van verschillende scenario’s. Voorspellende informatie leidt tot tijdswinst waardoor organisaties beter voorbereid of zelfs al ingespeeld zijn op mogelijke ontwikkelingen. Bij het merendeel van de organisaties is dit stadium echter nog niet bereikt.
Een hoog aanpassingsvermogen in veranderende omstandigheden vraagt om een lerende organisatie. Niet voor niets duidt Mintzberg strategievorming aan als een complex, interactief en evolutionair proces, dat volgens hem het best omschreven kan worden als een adaptief leerproces. Een adaptief leerproces blijft echter binnen de bestaande denkkaders. Fouten worden binnen het bestaande beleid en binnen de bestaande doelstellingen opgelost. Vaak worden hiervoor de operationele rapporten gebruikt, die direct zijn aangesloten op applicaties die de werkprocessen ondersteunen.
Bij een generatief leerproces worden daarentegen bestaande denkkaders en aannames ter discussie gesteld. Er worden nieuwe paradigma’s aangenomen en alternatieve scenario’s ontwikkeld. Hier worden dus echt nieuwe dingen geleerd. Deze vorm van leren heeft dan ook een hoger strategisch karakter.
PinkRoccade doet bijvoorbeeld aan scenarioplanning waarbij we ons verdiepen in vier elkaar niet overlappende toekomstbeelden. Hieruit halen we dié ontwikkelingen die min of meer gemeenschappelijk zijn voor deze vier toekomstbeelden. Op basis van concrete berichtgeving in onze omgeving en informatie uit onze bedrijfssystemen anticiperen we in meerdere of mindere mate op één of meerdere scenario’s of delen daarvan. Door deze analyses periodiek te herhalen, geeft dat in ieder geval het gevoel dat we goed voorbereid in de wedstrijd zitten.
Hierbij kan business intelligence goede ondersteuning bieden. Het verschil zit ‘m erin dat informatie van binnen en buiten de organisatie wordt samengevoegd. Vanuit dit integrale beeld kunnen what if-studies worden gedaan, alternatieve scenario’s worden doorgenomen en nieuwe paradigma’s worden ontwikkeld en getoetst.
Maar, ook business intelligence is geen glazen bol waarmee een zorgorganisatie in de toekomst kan kijken. Dus moeten zij business intelligence niet alleen inzetten vanwege de technische integratie van gegevens – op één scherm of A4 - maar juist voor de verbetering van het leerproces van de organisatie.
Hans ter Brake - juli 2009
(eerder gepubliceerd in het vakbad ICTzorg, met dank aan Ivo Cerfontaine, business consultant bij PinkRoccade Healthcare)