|

Thema's

iPad maakt zorg efficiënter

Door IT op een nieuwe manier in te zetten zien we in de zorg nieuwe mogelijkheden ontstaan. Een voorbeeld hiervan is de iPad, onlangs geïntroduceerd door Apple. Het lijkt een regelrechte hit. Concurrenten volgen met soortgelijke apparaten gebaseerd op het Android platform. Luidt de iPad een nieuw tijdperk in de zorg in? Worden laptops op termijn vervangen door iPads en zijn bedsiteterminals niet langer houdbaar? Kiezen zorgorganisaties massaal handzame, mobiele en gebruiksvriendelijke apparaten gebaseerd op ‘Touch’? Een kijkje in verleden, heden en toekomst.

 

Het verleden: het tijdperk vóór de iPads
In een onderzoek van ZonMW (2009) werd het mobiel gebruik van het Elektronisch Cliënten Dossier (ECD) al eens vergeleken met het werken met vaste PC’s. In dat onderzoek gingen zorgverleners langs de cliënten met een PDA met daarop het ECD. In dat onderzoek werd toen al aangetoond dat het gebruik van mobiele devices of van mobiele oplossingen tot tijdwinst, een betere kwaliteit van zorg en tot een betere kwaliteit van arbeid leidde.

 

De voordelen door mobiel werken zijn als volgt:

  1. Er werd een tijdswinst bereikt van circa 20 minuten per bewoner per dag omdat handelingen niet meer plaatsvonden (bv. lopen naar de centrale computer), handelingen sneller uitgevoerd kunnen worden (bv. invoeren van gegevens tijdens het gesprek met de cliënt) en omdat cliënten direct handelingen kunnen accorderen.
  2. De kwaliteit van de zorg neemt toe doordat actuele informatie uit zorgdossiers eenvoudig en steeds beschikbaar is op de plaats waar de zorgverlening plaatsvindt. Daarnaast neemt de kans op fouten af door onder meer het goed leesbare elektronische dossier in plaats van handgeschreven tekst.
  3. Op gebied van kwaliteit van arbeid concludeert ZonMW (2009): “De werkdruk kan afnemen, indien de vrijgekomen tijd niet wordt vol gepland met nieuwe of extra zorgtaken. De zelfontplooiingsmogelijkheden van medewerkers nemen toe: ze dragen zelf directer verantwoording voor de zorg omdat ze het ECD altijd bij zich hebben. Ze zijn zo beter “toegerust” en kunnen direct datgene doen dat goed is voor de cliënt en dus ook ter plekke zelf verantwoordelijkheid dragen. Daarmee is ook de aantrekkelijkheid van de functie van verzorgende toegenomen. Dit blijkt ook uit het feit dat de medewerkers de innovatie als positief hebben ervaren.”

 

Het heden: het tijdperk van iPads: geschikt voor Ziekenhuizen, GGZ- als care-organisaties

Onderzoek wijst dus al uit dat alleen mobiel werken enorme voordelen kan opleveren. Toen introduceerde Apple de nieuwe generatie van mobiele apparaten gebaseerd op touch. De iPad wordt door Meij (2010) beschreven als een apparaat dat 361 jaar eerder dan verwacht is geïntroduceerd. Hij verwijst naar Startrek waarin naast holodecks, replicators, phasers ook PADD’s gebruikt worden. De PADD staat daarbij voor een Personal Access Display Device, een computer dat alleen uit een scherm en een paar knoppen bestaat. Dat doet toch zeer denken aan de iPad die nu al door verschillende zorgorganisaties wordt gebruikt.

 

Uit analyse van Good Technology blijkt dat vooral Amerikaanse Ziekenhuizen veelvuldig iPads inzetten. Volgens de analyse omdat de huidige mobiele apparaten in ziekenhuizen niet meer geschikt zijn vanwege hun investering, omvang, gewicht en levensduur van de batterij.

 

Tijdens de jaarlijkse bijeenkomst van de Radiological Society of North America (RSNA) zei de Amerikaanse arts Toshi Clark dat de schermgrootte, goede beveiliging en nieuwe radiologie-apps de iPad erg geschikt maken voor het aflezen van MRI's en CT-scans. Dit komt ten goede aan het contact tussen de arts en de patiënt. Hierdoor zouden artsen met de iPad meer tijd kunnen besteden aan hun patiënten, omdat ze niet meer veel tijd hoeven door te brengen in leeszalen. Ook zouden radiologen buiten de operatiekamer controles kunnen uitvoeren. Volgens Clark zijn patiënten op de intensive care vaak te instabiel om te vervoeren naar de radiologie-afdeling. Met de iPad en een mobiel echo-apparaat zouden radiologen deze controles kunnen doen (Zorgvisie, 2010).

 

iPads zijn daarnaast veel flexibeler dan bijvoorbeeld een bedsideterminal. Je hoeft een bed pas te voorzien van een iPad op het moment dat daar behoefte aan is. Dus de investering is kleiner en hierdoor kan de aangeboden dienst ook goedkoper zijn voor de patiënt. Een computer-on-wheels kost EUR 6000-, een bedside terminal EUR 4000,-, een iPad heb je al vanaf EUR 400,-. Wel is het noodzakelijk dat ziekenhuizen beschikken over een organisatiedekkend draadloos netwerk.

 

De iPad is uitgegroeid tot een populair therapeutisch instrument voor gehandicapten. Veel gehandicapten kunnen beter uit de voeten met de iPad dan met andere computers of medische apparaten. Dat schrijft de New York Times op 2 november 2010. Het is ongebruikelijk dat een technologisch apparaat als de iPad direct wordt omarmd door mensen met een handicap. Het komt veel vaker voor dat apparaten die zijn ontworpen voor gehandicapten later worden aangepast voor algemeen gebruik zoals navigatiesystemen in auto's.

 

De iPad heeft een touchscreen dat kinderen in staat stelt plaatjes op de computer aan te raken, die vervolgens het corresponderende woord uitspreekt. Zo kunnen kinderen met een spraakprobleem eenvoudig hun taalverwerving oefenen of simpelweg aangeven dat ze graag naar buiten gaan. Een applicatie als Proloquo2Go maakt dat mogelijk en kost in Amerika rond de 200 dollar, ofwel minder dan 150 euro. Een redelijke tabletcomputer kost rond de 500 euro.

 

Op het gebied van beveiliging zijn er echter wel uitdagingen met de iPad. Als een applicatie niet juist wordt afgesloten, kan er persoonlijke informatie blijven staan. Ook informatie in notities en in webbrowsers blijft vindbaar. Extra beveiligingsmaatregelen blijven noodzakelijk.

 

Het heden: AriensZorgpalet…..proof of the pudding

Zorgorganisatie AriënsZorgpalet in Enschede (foto: links Martijn Morshuis, rechts Wim Walet) gaat in 2011 ongeveer 100 iPads gebruiken. Deze beslissing werd genomen bij de vernieuwing van de gehele technische ICT architectuur door Betagraphics. De nieuwe architectuur bestaat uit drie onderdelen: een backbone netwerkinfrastructuur, een pand-dekkend draadloos netwerk op twee grote zorglocaties en centraal beheerde iPads. Dus niet mobiel werken via laptops, PDA’s of Computer on Wheels (COWs), maar gebruiken van iPads als mobiele werkplek. Op de iPad werd het ECD van PinkRoccade Healthcare, Caress zorgdossier, volledig draadloos en via touch aangeboden. De pilot startte en de bevindingen onstonden!

 

Veelgenoemde en algemene positieve bevindingen van de iPad bij gebruikers:

  • Gebruiksgemak: in no-time hadden de zorgverleners het nieuwe werken, mede dankzij het fijne toetsenbord onder de knie.
  • De iPad is niet zwaar en wordt niet warm.
  • iPads vergen geen lange opstarttijd: starten = werken!
  • Trots om met iPads te mogen werken.
  • De lange levensduur van de accu: in de praktijk gaat deze 10 uur mee, terwijl de zorgtijd ca. 8,5 uur bedraagt. Vervolgens is de iPad binnen 1 uur weer opgeladen.

De toepassing van Caress Zorgdossier op de iPad levert de volgende voordelen op:

  • Betrokkenheid van de cliënt: registratie vindt plaats in het bijzijn van de cliënt. Afstemmen, inzien en accorderen vindt plaats in het bijzijn van de cliënt.
  • Meer persoonlijk contact met de cliënt: overbodige handeling vinden niet plaats en de beschikbare tijd komt ten goede aan de cliënt.
  • Verhoging kwaliteit van zorg door het gebruik van actuele gegevens uit het dossier. Het werken met actuele medicatielijsten is bijvoorbeeld een grote verbetering.
  • Papierbesparing. Bij goed functioneren is er geen behoefte aan papieren dossiers of uitdraaien. De voorwaarde is echter wel een 99,9% beschikbaarheid.
  • Kostenbesparing. AriensZorgpalet streeft naar decentraal gebruik van Caress op de iPad. Hiervoor is ook gekeken naar Computer On Wheels (zogenaamde COWs). Het blijkt dat 100 iPads EUR 100.000,- goedkoper zijn dan 60 computer on wheels.
  • Uitstraling en imago als zorgorganisatie, hetgeen een positieve uitwerking heeft op de werving van nieuwe medewerkers.

 

Zowel het gebruik van de iPad als het gebruik van Caress Zorgdossier op de iPad zijn als succesvol te noemen. Het meest veelzeggend is wel dat de gebruikers de iPad na de pilotfase niet meer willen inleveren. Als vervolgstap denkt AriensZorgpalet aan het breed uitrollen van de iPad en het zetten van een digitale handtekening door de cliënt bij het wijzigen van het zorgplan in Caress.

 

De toekomst: software optimalisatie voor de iPad
Maar niet alle software is even geschikt voor de werking op een iPad. Een apparaat op touch gebaseerd vergt andere software. Apple heeft daarvoor specifieke richtlijnen en principes ontwikkeld voor een optimale gebruikersinterface en gebruikerservaring. In de onderstaande figuur zijn een aantal van deze richtlijnen en principes terug te vinden.

 

Caress op de iPad

 

Om tot software te komen die optimaal functioneert op een iPad en die een fantastische gebruikerservaring achterlaat zijn er een dertigtal richtlijnen beschikbaar. Denk daarbij aan richtlijnen voor het beperken van noodzakelijk (tekst)input, de ondersteuning van collaboratie, snelle en waardevolle zoekfunctionaliteit, het overstijgen van de verwachtingen van gebruikers met krachtige animaties en natuurlijk de touch-knoppen groot genoeg maken voor de vingers van de gebruiker.

 

Het nieuwe tijdperk van software betekent dat software op basis van dergelijke richtlijnen en principes (her)ontwikkeld moet worden. Dit zal zorgen voor een aanzienlijke verbetering van de gebruikerservaring. Hierdoor kan de focus van de zorgmedewerker nog meer op de plaats komen waar deze hoort te zijn, namelijk bij het verlenen van zorg. PinkRoccade werkt daarom nauw samen met verschillende zorgorganisaties om de gebruikerservaring van PSYGIS Quarant en Caress optimaal aan te laten sluiten op de werkwijze van de gebruikers.

 

We streven daarbij naar een situatie waarbij alle registratie door de zorgverlener ten tijde van het contact met de cliënt respectievelijk de zorgverlening kan plaatsvinden, onder het adagium: “zorgverlening klaar, administratie klaar”. Waar we naar toe gaan is dat zorgverlening en zorgadministratie/gegevenslogistiek één geheel zijn geworden, net zoals dat bij de huisarts het geval is: consult klaar = huisarts klaar. Geen nawerk meer in administratie en gegevenslogistiek – het EPD van de huisarts is bijgewerkt én het recept ligt al bij de apotheek voordat ik de spreekkamer van de huisarts uit ben. Dit moet een sterke reductie van de tijd die zorgverleners en anderen steken in registratie, administratie en - meer in het algemeen - niet-cliëntgebonden activiteiten opleveren. Zorgmarkt (2010) spreekt over 40% indirecte tijd, dit zou minimaal moeten reduceren tot de helft. Dit moet leiden tot een werkwijze die effectiever en goedkoper is: met minder uren per cliënt per jaar, een kortere doorlooptijd en minder ongeplande zorg.

 

Conclusie
Onze conclusie is dat de iPad daadwerkelijk een nieuw tijdperk heeft ingeluid. Of deze nu 361 jaar te vroeg of te laat is maakt niet uit. Uit onderzoek en uit de praktijk wordt duidelijk dat het niet alleen tijdwinst oplevert maar dat het de kwaliteit van zorg en arbeid verbetert. De iPad is daarmee veel meer dan een hype. Het zet toe tot slimmere, betere en goedkopere gezondheidszorg. De inzet van de iPad tussen zorgverlener en cliënt kan grotere veranderingen tot stand brengen: “zorgverlening klaar, administratie klaar”. Wel betekent de inzet van de iPad een tweetal belangrijke aandachtspunten: denk aan beveiliging en denk aan het ontwerp van de software op de iPad.

 

PinkRoccade Healthcare helpt u graag met het inbedden van nieuwe ICT-middelen (zoals PDA’s, iPads of Android-gebaseerde devices) in de werkprocessen van de medewerkers om deze positieve bijdrage voor uw zorgorganisaties te bereiken.

 

Bronvermelding en publicaties 


Auteurs

Joost Wagenaar, Business Consultant PinkRoccade Healthcare, joost.wagenaar@pinkroccade.nl
Wim Walet, Manager Vastgoed en Techniek, AriensZorgpalet
Martijn Morshuis, IT Architect, Betagraphics

 

December 2010